دیوار پیش ساخته چیست؟ بررسی جامع ماهیت و کاربرد دیوار پیش ساخته

دیوار پیش ساخته ابزاری مهندسی برای تغییر پارادایم های سنتی در ساخت و ساز است. این اجزا در محیط کنترل شده کارخانه تولید میشوند و سپس برای نصب نهایی به کارگاه ساختمانی انتقال می یابند.

استفاده از این قطعات باعث حذف خطاهای انسانی در اختلاط مصالح میشود. ساختار دیوار پیش ساخته شامل لایه های متفاوتی است که هر کدام وظیفه ای خاص در تامین صلبیت یا عایق بندی بر عهده دارند.

برخی از دوستان به دنبال بهترین شرکت بازسازی ساختمان در تهران هستند در نظر داشته باشید برای شما لیست بهترین ها را معرفی کرده ایم.

ماهیت فنی دیوار پیش ساخته چیست؟

دیوار پیش ساخته به قطعات پیش ساخته ای اطلاق میشود که جایگزین دیوار چینی سنتی با آجر یا سفال میگردند. این دیوارها وزن مرده ساختمان را به شدت کاهش میدهند. مهندسان سازه برای کنترل نیروهای جانبی زلزله بر استفاده از این متریال تاکید دارند.

ترکیبات شیمیایی و فیزیکی این دیوارها بسته به نوع کاربری (داخلی یا خارجی) تغییر میکند. تولید در کارخانه اجازه میدهد تا کنترل کیفی دقیقی بر روی مقاومت فشاری بتن یا خلوص گچ انجام شود.

دیوار پیش ساخته سبک و مهندسی زلزله

دیوار پیش ساخته سبک پاسخی هوشمندانه به نیاز کاهش جرم ساختمان است. مطابق با استاندارد ۲۸۰۰ ایران، کاهش وزن اجزای غیر سازه ای باعث کاهش نیروی برشی پایه در هنگام وقوع زلزله میشود. این دیوارها اغلب از هسته های عایق مانند پلی استایرن انبساطی یا پشم سنگ بهره میبرند.

وزن پایین این پانل ها باعث میشود که بار کمتری به تیرها و ستون ها وارد شود. این موضوع در نهایت منجر به صرفه جویی در مصرف میلگرد و بتن در اسکلت اصلی ساختمان میگردد.

کاربرد دیوارهای پیش ساخته در پروژه های کلان

کاربرد دیوارهای پیش ساخته فراتر از جداسازی فضاها است. این دیوارها در ساختمان های بلند مرتبه، سوله های صنعتی، و ویلاهای پیش ساخته استفاده میشوند. در برج های تجاری، سرعت اجرای دیوار پیش ساخته باعث کوتاه شدن زمان پروژه و بازگشت سریع تر سرمایه میشود.

همچنین در مناطق صعب العبور که حمل مصالح فله ای مانند ماسه و سیمان دشوار است، این قطعات بهترین گزینه هستند. بخش بزرگی از دیوارهای محوطه در پروژه های مسکن ملی نیز از نوع بتنی پیش ساخته انتخاب میشوند.

انواع دیوار پیش ساخته بر اساس متریال

تنوع در مواد اولیه باعث میشود تا هر دیوار برای شرایط اقلیمی خاصی مناسب باشد. انتخاب صحیح نوع دیوار مستقیما بر طول عمر ساختمان تاثیر میگذارد.

دیوار پیش ساخته کناف (سیستم ساخت و ساز خشک)

دیوار کناف یا درای وال شامل یک زیرسازی فلزی از جنس گالوانیزه است. استادها و رانرها اسکلت اصلی این دیوار را تشکیل میدهند. صفحات روکش دار گچی با پیچ های مخصوص به این اسکلت متصل میشوند. این سیستم انعطاف پذیری بالایی در طراحی معماری دارد.

فضای خالی بین دو صفحه گچی محل مناسبی برای عبور لوله های تاسیسات مکانیکی و کابل های برق است. کناف به دلیل عدم نیاز به ملات خیس، تمیزترین روش پارتیشن بندی داخلی محسوب میشود.

دیوار پیش ساخته چوبی در معماری پایدار

دیوار پیش ساخته چوبی اغلب در کشورهای توسعه یافته و در ساخت خانه های سبک (LGS) کاربرد دارد. این دیوارها از لایه های چوب فرآوری شده و تخته های OSB ساخته میشوند.

چوب به عنوان یک متریال تجدید پذیر، ردپای کربن ساختمان را کاهش میدهد. عایق بندی حرارتی در این دیوارها با استفاده از پشم سنگ یا سلولز انجام میگیرد. مقاومت این دیوارها در برابر بارهای جانبی از طریق محاسبات دقیق مهندسی تامین میشود.

دیوار پیش ساخته گچی؛ اقتصادی ترین انتخاب

دیوار گچی پیش ساخته از مخلوط گچ ساختمانی و آب به همراه افزودنی های سخت کننده تولید میشود. این بلوک ها دارای فاق و زبانه هستند که باعث قفل شدن آن ها در یکدیگر میشود.

نصب این دیوارها نیاز به مهارت تخصصی پیچیده ای ندارد. سطح نهایی این دیوارها بسیار صاف است و نیاز به گچ و خاک را حذف میکند. این ویژگی باعث میشود که مرحله نازک کاری با سرعت بسیار بالایی انجام شود.

دیوار پیش ساخته بتنی برای محیط های خشن

دیوار پیش ساخته بتنی سنگین ترین و مقاوم ترین نوع در این دسته بندی است. این دیوارها معمولا دارای آرماتوربندی داخلی هستند تا در برابر ضربه و فشار مقاوم باشند.

از این دیوارها برای حصار کشی پادگان ها، کارخانه ها و بزرگراه ها (به عنوان دیوار صوت گیر) استفاده میشود. بتن به کار رفته در این قطعات معمولا با بخار عمل آوری میشود تا به حداکثر مقاومت در کمترین زمان برسد.

دیوار پیش ساخته یونولیتی و ترکیبات پلیمری

دیوار پیش ساخته یونولیتی بر پایه پلی استایرن انبساطی ساخته میشود. این ماده به دلیل ساختار سلول بسته، عایق فوق العاده ای برای سرما و گرما است. یونولیت به تنهایی مقاومت سازه ای ندارد و معمولا به عنوان هسته در پانل های دیگر استفاده میشود.

این دیوارها از هدر رفت انرژی در فصول سرد و گرم جلوگیری میکنند و هزینه های جانبی ساختمان را کاهش میدهند.

دیوار پیش ساخته تری دی پنل (3D Panel)

تری دی پنل یکی از پیشرفته ترین انواع دیوار پیش ساخته است. این سیستم شامل یک لایه پلی استایرن در وسط و دو لایه مش فولادی در طرفین است. این سه لایه توسط خرپاهای قطری به هم متصل شده اند.

پس از نصب پانل ها در محل پروژه، روی آن ها بتن پاششی (شاتکریت) اجرا میشود. تری دی پنل پس از بتن ریزی به یک دیوار بتن مسلح یکپارچه تبدیل میشود که صلبیت بسیار بالایی دارد.

مزایای دیوارهای پیش ساخته در عصر جدید

مزایای دیوارهای پیش ساخته تنها به سرعت مربوط نمیشود. این قطعات باعث ارتقای کیفیت زیست در ساختمان میگردند.

• کاهش چشمگیر وزن: حذف آجر و ملات سنتی وزن سازه را تا ۶۰ درصد کاهش میدهد.
• عایق بندی دوگانه: ترکیب مواد پلیمری و معدنی باعث حبس شدن هوا و جلوگیری از انتقال صوت و حرارت میشود.
• حذف ضایعات: به دلیل تولید بر اساس ابعاد دقیق، میزان نخاله های ساختمانی به صفر نزدیک میشود.
• مقاومت در برابر حریق: بسیاری از این دیوارها (مانند کناف های ضد حریق) میتوانند تا ۳ ساعت در برابر آتش مستقیم مقاومت کنند.
• سهولت در نصب تاسیسات: نیاز به شیار زنی با دستگاه های سنگین حذف شده و لوله ها از فضای داخلی پانل عبور میکنند.

معایب دیوار پیش ساخته و چالش های اجرایی

هر تکنولوژی در کنار مزایا، محدودیت هایی نیز دارد. شناخت معایب دیوار پیش ساخته برای انتخاب آگاهانه ضروری است.

• نیاز به جرثقیل در قطعات بتنی: جابجایی پانل های بتنی بزرگ نیاز به تجهیزات سنگین دارد.
• محدودیت در تغییرات بعدی: پس از نصب و اتمام کار، تخریب یا جابجایی برخی از این دیوارها (مانند تری دی پنل) دشوار است.
• مهارت در اتصالات: اگر اتصالات بین پانل ها به درستی اجرا نشود، در محل تلاقی دیوارها ترک های مویی ایجاد میشود.
• هزینه حمل و نقل: دوری کارخانه از محل پروژه میتواند هزینه نهایی را افزایش دهد.

نکته فنی که پیمانکاران درباره دیوار پیش ساخته به شما نمی گویند

یک نکته حیاتی در اجرای دیوار پیش ساخته، مدیریت پل حرارتی (Thermal Bridge) در محل اتصال دیوار به اسکلت فلزی یا بتنی است. بسیاری از مجریان تنها به نصب خود پانل فکر میکنند. اما اگر در محل اتصال دیوار پیش ساخته به ستون از لایه های جداکننده مانند فوم پلی اتیلن استفاده نشود، انتقال حرارت از طریق اسکلت صورت میگیرد و کارایی عایق بندی دیوار تا ۳۰ درصد افت میکند. همچنین استفاده از وال پست های منعطف (لغزنده) برای این دیوارها الزامی است تا در هنگام لرزه، دیوار از اسکلت جدا نشده و فرو نریزد.

تحلیل اقتصادی و بازگشت سرمایه

اگرچه قیمت خرید اولیه برخی دیوارهای پیش ساخته ممکن است از بلوک سیمانی بیشتر باشد، اما در تحلیل نهایی هزینه ها کاهش می یابد. کاهش ضخامت دیوارها باعث افزایش زیربنای مفید ساختمان میشود.

در یک پروژه ۱۰۰۰ متری، استفاده از دیوارهای پیش ساخته نازک میتواند تا ۲۰ متر مربع به فضای مفید اضافه کند که با قیمت روز مسکن، مبلغ قابل توجهی است. همچنین حذف مراحل گچ و خاک و کاهش زمان پروژه، هزینه های بالاسری و دستمزد کارگران را به شدت کاهش میدهد.

استاندارد های لازم برای تاییدیه های ساختمانی

برای استفاده از دیوار پیش ساخته در پروژه های رسمی، دریافت تاییدیه از مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی الزامی است. این تاییدیه ها شامل تست مقاومت در برابر فشار، تست ضربه (Impact Test) و تست انتقال حرارت میباشد. هنگام خرید باید به رده مقاومتی بتن و چگالی (Density) مواد عایق توجه کرد. به طور مثال، چگالی پلی استایرن در پانل های استاندارد نباید کمتر از ۱۵ کیلوگرم بر متر مکعب باشد.

مراحل نصب و اجرای صحیح دیوار پیش ساخته

نصب دیوار پیش ساخته با جانمایی دقیق روی کف آغاز میشود. استفاده از تراز لیزری برای اطمینان از شاقول بودن دیوار حیاتی است. در دیوارهای گچی، ملات مخصوص که پایه گچی دارد برای چسباندن بلوک ها استفاده میشود.

در سیستم کناف، فاصله بین استادها باید دقیقا ۶۰ سانتی متر باشد تا با ابعاد پانل ها همخوانی داشته باشد. در نهایت، درزگیری با نوار فایبرگلاس و بتونه مخصوص انجام میشود تا سطحی یکپارچه برای نقاشی یا کاغذ دیواری ایجاد گردد.

نتیجه گیری

انتخاب نوع دیوار پیش ساخته باید بر اساس بودجه، نوع سازه و اقلیم منطقه صورت گیرد. برای مناطق مرطوب، صفحات سیمانی (سمنت برد) و برای پارتیشن بندی های سریع داخلی، سیستم کناف پیشنهاد میشود. دیوار پیش ساخته تنها یک مصالح ساختمانی نیست، بلکه یک راهکار مهندسی برای افزایش طول عمر سازه و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان است. با پیشرفت تکنولوژی چاپ سه بعدی بتن، در آینده ای نزدیک شاهد دیوارهایی با ساختارهای پیچیده تر و کارایی انرژی بالاتر خواهیم بود.

سوالات متداول

۱. قیمت دیوار پیش ساخته چقدر است؟

در نظر داشته باشید که قیمت دیوار پیش ساخته بنا به نوع متریال استفاده شده کاملا متفاوت است.